Skip to content

De Zwarte Lijst op Radio 6

March 14, 2011

Van zaterdag 12 tot vrijdag 18 maart wordt De Zwarte Lijst van Radio 6 uitgezonden. Deze tegenhanger voor groot wit geweld als De Top 2000 wordt gevuld met “de beste zwarte muziek volgens de luisteraars“. Ik werd benaderd om julie hiervan op de hoogte te stellen – dat heb ik hierbij gedaan.

Als je naar de lijst met 1782 nummers kijkt, valt op dat  “zwart” volgens de gangbare witte manier wordt geïnterpreteerd – mensen die sexy of zwoele muziek maken vol van bijna exotische emoties. Dit is ergens begrijpelijk: het is voor de media altijd makkelijk om dekkende etiketten op genres of culturele stromingen te plakken. Helaas leidt dat vaak tot constructies die wringen: denk naast “soul” of “jazz” ook aan “salsa” als naam voor alle muzieksoorten uit Latijns-Amerika en “urban” voor alles van de laatste R. Kelly tot een hoofdtelefoon bij de Hema.

Anyhoe, als je naar de lijst kijkt zie je dat er allerlei artiesten in staan wiens muziek je met de beste wil van de wereld niet zwart kunt noemen: Gotan Project, Adele, Gare du Nord, Paolo Nutini, Wild Cherry, Candy Dulfer, Simply Red…. etcetera. Dit is geen waardeoordeel over de muziek, maar een opmerking over genres: als een nummer sexy of zwoel klinkt is het niet automatisch “zwart” – zie hier het probleem met de hierboven genoemde etiketten.

Op zich staan er op deze lijst een boel prima nummers. Zeker als je de lijst zonder context ziet, en niet weet dat dit ambieert De Zwarte Lijst van Nederland te zijn. Dit wringt en schuurt. Wil Radio 6 zich profileren als De Zender voor Zwarte Muziek, of is een kruising tussen Smooth Jazz FM en wat ex-Supperclub-bezoekers elkaar in Amsterdam aanraden commercieel meer interessant? De eerste variant doet recht aan de pluriformiteit waaraan een door de overheid gefinancierd zenderbestel moet voldoen, maar de tweede variant maakt het mogelijk met een kleine groep mensen een zender te runnen waar product placement geen vies woord is?

Dat laatste lijkt een harde opmering, maar is het niet: er staan opvallend veel nummers van Nederlandse artiesten die geen zwarte en/of zeer middelmatige muziek maken in de lijst, en hoewel met zangers als Waylon en Boris (Keepthe soulaliiiiiive) vast niets mis is, kun je deze geen voorrang geven ten koste van (bijvoorbeeld) Yusef Lateef, Lee Moses, Pharoah Sanders, Eddie Kendricks en vele anderen die objectieve klassiekers op hun naam hebben staan.

Zit ik ernaast? Misschien snap ik iets niet wat je me uit kunt leggen. Of misschien vind je juist dat ik veel te mild ben, en zou je het liefst gewapend met een krat platen de studio crashen? Geef je reactie hieronder – ik ben benieuwd. Kwalitatieve reacties krijgen een doos met drie cd’s (“de zwarte doos” – lol) en/of kaartjes voor de afterparty op 18 maart in Amsterdam.

7 Comments leave one →
  1. March 14, 2011 12:11 pm

    Toen ik onlangs over het gebrek aan Menahan Street Band in De Zwarte Lijst twitterde, reageerde de muzieksamensteller van Radio 6, Marc Wielaert, dat ik die dan toch gewoon zelf kon toevoegen.

    Ik vind eigenlijk dat Radio 6 als publieke omroep een voorbeeldfunctie heeft en verplicht is om Yusef Lateef, Lee Moses en de Menahan Street Band op te voeren in zo’n lijst.

    Ik heb trouwens alleen interesse in een zwarte doos (no pun intented) als die door Cortez himself is gevuld😉

  2. Ramon permalink
    March 14, 2011 9:28 pm

    Al sinds ik me kan herinneren stoor ik me aan die witte lijsten, die meer met doelgroepprofilering van de betreffende omroepen te maken hebben dan dat het een waarheidsgetrouwe afspiegeling van de muziekvoorkeur van heel Nederland vormt (willen we die trouwens wel weten?). Vervelend alleen dat die lijsten gepresenteerd worden als hét ultieme ijkpunt. Maar begrijpelijk is het wel, zou ik ook doen als ik de marketing van zo’n zender zou doen.

    De Top 2000 zie ik vooral als een jaarlijks muziekmomentje voor de blanke 40 plusser, dat soms aardige tv-items oplevert. En toen was daar de Zwarte Lijst van Radio 6. Sympathiek initiatief, maar natuurlijk geen ultieme zwarte lijst. Wat het wel is: een lijst volgens de Radio 6-luisteraars die hun stem hebben uitgebracht. Het zich afzetten tegen de Top 2000 is slechts de promotiestrategie. Inhoudelijk maakt de lijst zich schuldig aan hetzelfde euvel dat je de Top 2000 kunt verwijten, namelijk veel oppervlakkigheid en zeer discutabele keuzes. Zo is bijvoorbeeld reggae blijkbaar iets voor in de coffeeshop en niet voor op Radio 6, want bij de eerste 300 komt het slechts drie keer voor (3x Bob Marley uiteraard). Maar goed, de Radio 6-luisteraar heeft gesproken.

    De vraag is echter: is dit erg? Waarom zou ik mijn voorkeuren in deze lijst willen zien? Om mijn moeder te overtuigen van mijn smaak? Om het volk te verheffen? De Caro’s, Adele’s en Candy’s in de lijst zorgen ervoor dat er meer mensen naar Radio 6 luisteren en de zwarte muziek toegankelijker maakt voor een groter publiek (‘Ah, deze lijst is dus ook voor mij, want ik heb Gotan Project in mijn platenkast staan’). Blijkbaar is dat de manier waarop veel luisteraars zich in zwarte muziek verdiepen. Dat gaat je echt niet lukken met een lijst vol Yusef Lateefs, Upsetters, Thelonious Monks en Big Daddy Kanes. Wellicht is er een ontwikkeling in gang gezet.

    Ondertussen zet ik een plaatje uit eigen collectie op.

  3. March 15, 2011 4:56 pm

    Het aardige van lijstjes in het algemeen, zeker als ze worden gepresenteerd als De Lijst, is dat je het er mee oneens kunt zijn. Daarvoor worden lijstjes ook gemaakt – de buzz creeert zichzelf. Er zijn mitsen en maren tegen De Zwarte Lijst in te brengen, die overeen komen met de mitsen en maren tegen de Top 2000: te oud, te blank, te voordehand liggend, te mainstream. Allemaal waar. Maar hoe erg is het eigenlijk?

    Ik ben een fervent luisteraar van Radio6, ik draag af en toe ook bij. Mijn ervaring is dat de samenstellers en dj’s van de zender erg open staan voor suggesties, geen last hebben van oogkleppen (natuurlijk heeft het geen zin om black metal of 22 minuten durende piep-knor aan te dragen, hoewel dat laatste in de avonduren nog best kan, en ook aan bod komt) en vooral erg blij zijn met (aardige) reacties.
    De Zwarte Lijst is een idee van dj/comedian Steef Cuijpers, die op R6 te horen is tussen 12-2. Een man met het jazzhart op de goede plaats, een verzamelaar, die het idee lanceerde na gemekker over het hoge blanke gehalte van de Top 2000. Mekkeren heeft zin, zo blijkt. Dat in een lijst van 1782 een groot aantal liedjes staan waar wat op valt aan te merken, ligt voor de hand. Radio6 heeft luisteraars nodig, dat is geen geheim. Luisteraars krijgen is een ding, luisteraars vast houden iets anders. Vanmiddag heb ik geluisterd terwijl de nrs 999-984 langs kwamen. Menahan Street Band (jawel), Miles, Donald Byrd, Hicky-Burr van Quincey & Bill, Carla Thomas – dat kon slechter. Een stuk slechter zelfs. Als ik zo door de lijst heen scroll, is dit blokje behoorlijk representatief. De stinkers worden altijd gevolgd door een diamantje.

    Ik denk serieus dat Radio6 kan bijdragen aan meer waardering voor music of black origin, los van de huidskleur van de zanger/maker. (Terzijde: wat huidskleur en muziek betreft verwijs ik altijd graag naar Standing in the Shadows of Motown, waarin de blanke Bob Babbitt volschiet als hem gevraagd wordt of hij wel eens racistische opmerkingen naar zijn hoofd kreeg omdat hij met zwarten speelde). Daar heb je soms paardemiddelen voor nodig als een Zwarte Lijst. Of een Sylvana Simons op tv. De bijbel zegt, onderzoek alles en behoud het goede. Lijkt me hier op zijn plaats.

  4. March 15, 2011 4:57 pm

    Overigens, Cortez: jij met een doos platen in de Radio6 studio – het is eenvoudiger te regelen dan jij denkt.

  5. Mevrouw Cortez permalink
    March 15, 2011 8:29 pm

    Mevrouw Cortez zegt: “deze discussie heeft een heel hoog mannen-met-teveel-platen gehalte!”

    Gewoon lekker luisteren en genieten. Ik vind het in ieder geval niet erg om veel leuke nummers te horen, en neurie bij dat ene nummer van bijvoorbeeld UB40 gewoon een mopje mee!

  6. March 16, 2011 12:50 pm

    na de laatste opmerking voel ik mij direct aangesproken🙂 hoewel TE-veel?

    er komen geheid veel vieze marketingzaken bij kijken bij deze lijst. en ik ga hem zeker niet helemaal afluisteren, maar als we de pretenties van de lijst even vergeten zie ik dat zelfs de top-10 al een enorme verbetering is in vergelijking met de TOP 2000.

    laat staan dat daar een John Coltrane, Art Blakey, Fela Kuti, Oscar Brown Jr., Sharon Jones, Tito Puente, Cinematic Orchestra in voor komt.

  7. March 16, 2011 3:24 pm

    Heren (en dame!),

    bedankt voor de waardevolle reacties – ze overtreffen mijn verwachtingen.

    Ramon:
    Je vraag “is dit erg?” is volgensmij een goede! Het antwoord ben ik nog niet over uit, volgensmij ligt het ook aan wat je wil bereiken. Een bepaalde herkenbaarheid/laagdrempeligheid is logisch, maar wat wil je met de luisteraar doen als hij/zij “binnen” is? Ik erken de valkuil van het elite-denken; iedereen mag natuurlijk mooi en lelijk vinden wat ze willen, en kan van “zwarte muziek” houden zonder dat ze artiest X of Y kennen. Ik denk dat mijn bedenkingen liggen bij de associaties die gemaakt worden. Als een doorsnee luisteraar de lijst hoort is er een kans dat hij/zij (de ontvanger) het gehoorde opvat als een definitie van wat “zwarte muziek” is – Radio 6 (de zender) heeft klassiek gezien een expertfunctie, en wat zij zeggen is Waar.

    Wanneer je platen in de lijst hebt staan die meer met begrippen als sexy of zwoel te maken hebben dan met soul of jazz dan wordt het ijs in mijn optiek dun – waarom gebruik je Bob Marley niet om een nummer van Dennis Brown te draaien in plaats van UB40? Ik realiseer me dat de zaken waarschijnlijk eerder een grijstint hebben dan zwart of wit zijn, maar food for thought nonetheless!

    Guuz:
    Dank voor je uitgebreide reactie. Het organiseren en promoten van een dergelijke lijst om voor “buzz” te zorgen is waarschijnlijk een goed middel, en dat geldt net zo goed als een Sylvana Simons op tv. Deze discussie draagt daar hopelijk aan bij.

    Fijn om te horen dat Radio 6 is ontstaan uit gemekker, en dat de mensen achter de zender open staan voor suggesties en positieve opmerkingen – misschien is het idd leuk om een keer met een tas platen mijn muziek waar mijn mond is in te zetten voor the greater good van Radio 6 – ik stuur je een mailtje.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s